Uchanganuzi wa Sentensi

UCHANGANUZI WA SENTENSI
Kitengo Lugha
NAVIGATION
Next Virai na Vishazi
Prev Muundo wa Sentensi

Kuchanganua sentensi ni kugawa sentensi kulingana na makundi ya maneno na aina ya maneno.

Kuna njia tatu za kuchanganua sentensi:

  1. matawi
  2. jedwali
  3. mishale

Mifano

Kuchanganua Sentensi Sahili

1. Nimefika.

  1. Matawi
  2. Changanua kwa njia ya Matawi
  3. Jedwali
  4. S
    KT
    T
    Nimefika
  5. Mishale
  6. S → KT

    KT → T

    T → Nimefika

2. Jiwe Limeanguka.

  1. Matawi
  2. Changanua kwa njia ya Matawi
  3. Jedwali
  4. S
    KN KT
    N T
    Jiwe limeanguka
  5. Mishale
  6. S → KN + KT

    KN → N

    N → Jiwe

    KT → T

    T → limeanguka

3. Mvua nyingi ilinyesha jana usiku.

  1. Matawi
  2. Changanua kwa njia ya Matawi
  3. Jedwali
  4. S
    KN KT
    N V T KE
    T E E
    Mvua nyingi ilinyesha jana usiku
  5. Mishale
  6. S → KN + KT

    KN → N + V

    N → Mvua

    V → nyingi

    KT → T + KE

    T → ilinyesha

    KE → E1 + E2

    E1 → jana

    E2 → usiku

Kuchanganua Sentensi Ambatano

1. Barua ilitumwa lakini haikumfikia Shakila.

  1. Matawi
  2. Changanua kwa njia ya Matawi
  3. Jedwali
  4. S
    S1 U S2
    KN1 KT1 U KT2 KN2
    N1 T1 U T2 N2
    Barua ilitumwa lakini haikumfikia Shakila
  5. Mishale
  6. S → S1 + U + S2

    S1 → KN1 + KT1

    KN1 → N1

    N1 → Barua

    KT1 → T1

    T1 → ilitumwa

    U → lakini

    S2 → KT2 + KN2

    KT2 → T2

    T2 → haikumfikia

    KN2 → N2

    N2 → Shakila

2. Mwalimu alikunja shati lake na kuwachapa wanafunzi kwa kiboko.

  1. Matawi
  2. Changanua kwa njia ya Matawi

  3. Jedwali
  4. S
    S1 U S2
    KN KT U KT KN
    N T KN U T KN KE
    N T N V U T N U N
    mwalimu alikunja shati lake na kuwachapa wanafunzi kwa kiboko
  5. Mishale
  6. S → S1 + U + S2

    S1 → KN1 + KT1

    KN1 → N

    N → mwalimu

    KT1 → T + KN2

    T → alikunja

    KN2 → N + V

    N → shati

    V → lake

    U → na

    S2 → KT2 + KN3 + KE

    KT2 → T

    T → kuwachapa

    KN3 → N

    N → wanafunzi

    KE → U + N

    U → kwa

    N → kiboko

Kuchanganua Sentensi Changamano

1. Wote waliokufa watafufuka

  1. Matawi
  2. Changanua kwa njia ya Matawi
  3. Jedwali
  4. S
    KN KT
    W s T
    Wote waliokufa watafufuka
  5. Mishale
  6. S → KN + KT

    KN → N + s

    W → wote

    s → waliokufa

    KT → T

    T → watafufuka

2. Wanafunzi ambao hawatasoma vizuri wataanguka mtihani

  1. Matawi
  2. Changanua kwa njia ya Matawi
  3. Jedwali
  4. S
    KN KT
    N s T N
    N V KT T N
    N V T E T N
    Wanafunzi ambao hawatasoma vizuri wataanguka mtihani
  5. Mishale
  6. S → KN + KT

    KN → N + s

    N → wanafunzi

    s → V + T + E

    V → ambao

    E → hawatasoma

    KT → T + N

    T → wataanguka

    E → mtihani